İmparatorluk Mutfağı

14.12.2009 - 7:00 | Yemek ve Tarih - Yemek Hikayeleri Admin Tüm hikayeler
  • Osmanlı’da "Matbah-ı Âmire" padişah'a özel bir mutfakmıydı? Hangi bölümleri vardı? Saray mutfağının masrafları nereden karşılanıyordu? Bu yazıda İmparatorluk mutfağını bulacaksınız.

Padişah sofraları dediğimiz zaman, zenginlik ve şatafat gelir aklımıza. Günlerce yemeklerin verildiği ziyafetler, musluklarından şerbet akan çeşmeler. Peki Osmanlı’da "Matbah-ı Âmire" padişah'a özel bir mutfakmıydı? Hangi bölümleri vardı? Saray mutfağının masrafları nereden karşılanıyordu? Bu yazıda İmparatorluk mutfağını bulacaksınız.

Osmanlı’da Matbah-ı Âmire, yani imparatorluk mutfağı, padişahın özel mutfağı değildi. Hem saray hem de devlet mutfağı olarak kullanılıyordu. Bu mutfak, saray halkı ve çalışanları dışında, saraya herhangi bir iş için gelen ziyaretçileri, devlet işlerini yürüten memurları ve maaşlarını almaya gelen askerleri de besliyordu. Saray mutfağının masrafları devlet hazinesinden karşılanıyordu. Ancak saray halkı dışındaki insanlara da  ücretsiz yemek dağıtılıyordu.

Matbah-ı Âmire çeşitli mutfaklardan oluşurdu. Bu mutfakların bazıları hakkında kısaca bilgi verelim:
Kuşhane padişaha yemek pişirilen mutfaktı. Burası  en küçük kısımdı. Padişah neredeyse bu mutfak da oraya giderdi.  Haremde yaşayan kadınların yemeklerini hazırlayan Harem mutfağında kalabalık bir kadro görev alırdı. Valide Sultan mutfağında ise padişahın kızları, yeğenleri, eşleri olan hanım sultanlar ve kadınefendiler için yemek çıkıyordu.

Helvahane denilen kısımda turşucular, reçelciler, helvacılar gibi bölümler mevcuttu. Bütün ilaçlar, sabunlar, saklanmaya müsait her türlü tatlı ve ekşi yiyeceğin büyük bir kısmı burada hazırlanırdı.

Saray mutfağı en geniş teşkilata 18. yüzyılda ulaşmıştır. Bu durum matbah defterlerine dayanarak tesbit edilmiştir. Bu defterlerde mutfağa alınan bütün malzeme günlük olarak bütün ayrıntısı ile kaydedilmişti. En önemli şey malzemeydi; malzemeden yola çıkarak Osmanlı sarayında neyin yendiği ya da yenmediğini tesbit etmek mümkündü. Yemek tariflerine ya da menüye yer verilmeyen bu defterler sadece hangi birimlere hangi tür yiyecek maddelerinin girdiğini ve bunların miktarını gösteriyordu. Dolayısıyla bu malzemelerden hareketle saray mutfaklarında ne tür yemeklerin yapıldığına, nelerin yapılmadığına ilişkin tahminde bulunmak mümkün olmaktadır.

Saraydan, kendi mensuplarını beslemesinin dışında “ikram” ve “yardım” olarak iki şekilde yemek çıkıyordu. İkram olarak çıkan yemek, çeşitli devlet adamlarının evine iltifat olarak gönderiliyordu. Bir başka ikram çeşidi de bayramda ve ramazan ayında askerlere verilen yemekti. Bunların içinde en büyük ikram, her sene ramazanın 14’ü ya da 15’inde yeniçerilere verilen baklava ziyafetiydi.

19. yüzyıla kadar saraydan sadaka olarak verilen yemeğin imaretlerde verilen yemeklerden kalite açısından daha iyi olduğu bilinmekteydi. Bu dönem devletin artık zayıfladığını hissettiği, ayrıca halkın giderek fakir düştüğü bir dönemdi.

Kaynak: Doç. Dr. Zeynep Tarım Ertuğ
http://www.garipamagercek.net/?p=730

Yemek Hikayeleri Admin tarafından girilen tüm hikayeler Yemek ve tarih kategorisindeki tüm hikayeler
8709 kez okunmuştur. Yorumlar (1) - Yorum Yaz! Sık kullanılanlara ekle veya Paylaş

Toplam 1 yorum yapılmıştır
  • 28.11.2013 - 20:04
  • NUR YILMAZ
  • Konu hakkında makalem var :)
  • Merhaba admin;
    Böyle bir konuya eğilmenize çok sevindim. Ben de Sanat Tarihi bölümünden bu yıl mezun oldum, Müzede Uygulama dersi kapsamında Topkapı Sarayı'nın Mutfaklar bölümü hakkında yedi sayfalık dipnotlu, kaynakçalı bir ödev hazırlamıştım.Görseller de mevcuttu. İsterseniz irtibata geçelim, göndereyim. Yanıtınızı merakla bekliyorum. "Lezzetli" yazılar :)
    ***
    Merhaba gönderirseniz yayınlarız.
    Lezzetli günler diliyoruz :)

    Bu yorum Site Yöneticisi tarafından düzenlenmiştir.

Yorum Gönder

Lütfen tüm alanları doldurmayı unutmayınız!


Etiketler
imparatorluk mutfağı, yemek hikayeleri, saray mutfağının hikayesi, matbah-ı amire, kuşhane, yemek ve tarih, yemek haberleri, yemek ve tarih haberleri, yemekler hakkında, saray mutfağı, saray mutfağı hakkında

Kategoriler

Yeni Hikayeler

Yeni Yorumlar

Çok Okunanlar

Çok Yorumlananlar

E-Bülten

Bizden haberdar olmak için
Copyright © Yemek Hikayeleri