Fakir hastalığı "tüberküloz" Osmanlı Sarayı'na nasıl girdi?

30.03.2011 - 22:15 | Yemek ve Tarih - Seda Uygar Tüm hikayeler
  • Osmanlı'da veremin etkisini, Topkapı ve Dolmabahçe Sarayında veremli hastalarda görüyoruz.
  • III Selimin gözdesi olan Safinaz isimli kadının, Kafkasyadan göç eden bir ailenin kızı olduğunu biliyoruz.
  • Genç kızın giderek zayıflaması, öksürük nöbetlerine tutulması ve ateşlenmesi sebebiyle saray doktorları tarafından tedavi edilmek istenmiştir.

Muhteşem Yüzyıl'ın 12. Bölümünde Hatice Sultan Mehmet Çelebi ile evlendirilecekken, Mehmet Çelebi ince hastalığa yakalanır. Kanuni'nin oğlu Mustafa da hastalanınca Onun da "Tüberküloz" olduğundan şüphelenilir. Çoğunlukla sağlıksız beslenmeden kaynaklandığı bilinen Tüberküloz, birçok Osmanlı Padişahlarının ölmesine neden oldu.

Peki bu hastalık Osmanlı Sarayı'na nasıl girdi?

Osmanlı'da veremin etkisini, Topkapı ve Dolmabahçe Sarayında veremli hastalarda görüyoruz. III Selimin gözdesi olan Safinaz isimli kadının, Kafkasyadan göç eden bir ailenin kızı olduğunu biliyoruz. Genç kızın giderek zayıflaması, öksürük nöbetlerine tutulması ve ateşlenmesi sebebiyle saray doktorları tarafından tedavi edilmek istenmiştir. Kendisine ince hastalık teşhisi ve Gallopan ftizi teşhisi konmuştur. III. Selim’in Safinaz’ın iyileştirilmesi için gösterdiği gayretler işe yaramamıştır.

II. Mahmut’un babası I. Abdülhamit’in Fransız uyruklu, Nakşidil Kadın’nın veremden öldüğünü sanıyoruz. II. Mahmut'un ise akciğer tüberkülozundan öldüğü kesindir. Ona Annelik eden, korsanlar tarafından Akdeniz’den kaçırılan Aimee’ye de sarayda Nakşidil ismi verilmişti. Nakşidil'in akciğer tüberkülozundan öldüğü kesindir. II.Mahmut, alkolikti, karaciğer yetmezliği ve epilepsi nöbetleri geçiriyordu. Ancak onun da aslında tüberkülozlu olduğu biliniyor. Annesinde ve analığında tüberküloz olması bu görüşü destekler. Kronik alkolizm ve verem’den ölen II. Mahmut’un yerini henuz l7 yaşıdaki Abdülmecid almıştır. Abdülmecit’in haremende bulunan 18 kadının yarısından fazlasında tüberküloz vardır. Bunlar, II. Abdülhamit’in annesi, Trimüjgan, Düzdidil, Mahitap, Nüketseza, Nesrin, Navermisal; Sultan 5. Mehmet’in annesi Gülcemal, Vahdetin'in annesi Gülüstü ve V.Murat’ın annesi Şefkefza isimli kadınlardır. II. Abdrülhamit’in kalfası Nakşidil’de de Gallopan ftizi vardı.2,3 Tirimüjganın oğlu olan II. Abdülhamit’in uzun süre sebebi bilinmeyen ateşten hasta olduğu biliniyor. Abdülmecit’in en sevdiği kadın olan Gülcemal’in hastalığı için Dolmabahçe’deki hareme getirilen Viyanalı Dr. Spitzer isimli yabancı doktor tarafından verem teşhisi konmuştur. Osmanlı’da uzun zaman Tazminat devrinde sadrazamlık yapan Ali Paşa’da tüberkülozdan ölmüştür.

Osmanlı'da yapılan nüfus sayımlarına göre XX. Yüzyılda İstanbull'un nüfusu 1.2 milyon imiş. Yılda 2.800 kişinin akciğer vereminden öldüğü bildiriliyor (Bu genel ölümlerin %15.8'i) İzmir’in nüfusu 200,000 iken, 1892-1914 yılları arasında ölen 92.942 kişinin 14.700 ü veremden ölmüştür. Genel ölümlerin %15.8’i tüberkülozdanmış. Verem ve kuduz hastalığı ile savaşı II. Abdülhamit başlatmıştır. 1882 yılında Robert Koch verem basilini bulmuştu. 1885 yılında İstanbul da balgamda boyama ile verem basili gösterilmiştir. Almanya'da 1890 yılında
Tüberkülin ile veremin tedavisi Alman Hastanesi'nde denenmişti. Tüberkülin aynı yılda İstanbul’da da veremli hastaların tedavisinde kullanıldı. II Abdülhamid’in arzusu üzerine Cemiyet-i Tıbbiye-i Şahane tekrar tüberküloz konusunu eğilmiştir. Önemli bildiriler arasında Dr. Nazım Şerafettin’in veremden korunma tedbirlerini sıralayan çalışması ile Dr. Avlonitis’in tüberküloza karşı bir savaş derneği kurulması önerisi büyük ilgi görmüştür. Öneriler arasında hastane ve cezaevlerinde veremli hastalara tükürük hokkası verilmesi şart koşulmuştur.

Türkiye’de ilk çocuk verem hastanesi 1906 yılında Şişli’de baş tabip İbrahim Bey'in emrinde Etfal Hastanesi'nde faaliyete geçmiştir. Paşa, hernekadar Kütahya'da da bir sanatoryum yapılmasını istemişsse de bu gündemden çıkarılmıştır. Wilhelm Conrad Röntgen 1895. de x ışınlarını rontgen de kullanmaya başlamıştır.İki sene sonra İstanbul'da Dr.Esat Fevzi bey kendi yaptığı rontgen cıhazı ile Yıldız, Gülhane ve Hamidiye hastaneleri de radyoloji ünütelerini kurmuştur.

Pavia Üniversetisi'nden Carlo Forlanini’nin uyguladığı pnomotoraks tedavisi, Akil Muhtar ve Muzaffer Şevki tarafından Istanbul'da kullanılmaya başlamıştır. 1923 tarihinde İzmir’de Verem Savaş Derneği kurulmuş. 1925 yılında Tevfik Sağlam’ın organize ettiği Milli Türk Tıp Kongresi'nde esas konu olarak Veremle savaş gündeme girmiştir. İstanbul’da verem savaş dispanserlerinin sayısı hızla artmıştır. 1948 de Çapa’da Naile Sağlam Verem Araştırma Enstitüsü kurulmuştur.

1949 yılında İstanbuldaki Verem Savaş dernekleri İstanbul'da Ulusal Verem Savaş derneği ismiyle birleştirildi. İstanbul'da yayınlanan Cemiyet-i Tıbbiye-i Şahane dergisinde, veremin bulaşıcı olduğu yazılmış ve korunma yollarını Gazete Medicale D’Orient’te yayınlanmıştır. Veremli hastalara tükürük hokkası verilerek, sokak ve kışlada yere tükürülmesi yasaklandı. Unat’ın yazısında, verem hastalığının Osmanlı'da önemli bir sağlık sorunu olduğu, II.Mahlmut’un analığı Nakşidil Sultan, oğlu Abdülmeçid’in veremden öldüğü bildirilmektedir.

Veremin Osmanlıda yaygınlık derecesi hakkında araştırmalar sadece İstanbul ve İzmir’de yapılmıştır.Bu şehirlerde verem kayıtlarının tutulması, II Abdülhamid zamanında başlamıştır. Yirminci Yüzyılın başında nüfusu 1.2 milyon olan İstanbul’da ortalama 2,800 kişinin veremden öldüğü ve şehirde genel ölüm sayısının kaymakamlık kayıtlarına geçirildiğini, verem ölümlerinin %15.8’i bulduğu tahmin edilmiştir. Tahmini nüfusu 200.000 olan İzmirde 1892-1914 yılları arasında ölen 92.900 kişinin 14,700 ünün (%15.8) akciğer tüberkülozundan kaybedildiği kayıtlara geçmiştir. 1876 yılında tahta çıkan II. Abdülhamid, halk sağlığına çok önem vermiş ve Avrupa’daki yenilikleri en kısa zamanda ülkesine getirtmiştir.

Örneğin Robert Koch verem basilini 1885 yılında bulmuş, üç yıl sonra da Istanbul'da, balgamların boyanması ile verem mikrobu gösterilmeye başlamıştır. Keza Robert Koch’in öldürülmüş verem mikrobu atıklarından elde ettiği Tüberkülin’i aşı olarak denemesi, 1890 yılında Berlin’den getirilen Tüberkülin aşı olarak İstanbul'da da kullanılmaya başlamışsa da başarılı sonuç alınamamıştır. Bu gerçeği Berlin’den dönen Türk doktorları İstanbul'da aşı olarak tüberkülünü kullanmış ve olumlu sonuç vermediğini Gazette Medicale d’orient’te yayınlamışlardır.

II. Mahmut, Maslak’ta sonradan Prevantoryumu olarak kullanılan verem hastanesini yaptırmıştır. Abdülhamit II.nin baş hekimi Dr Dr.Marvoyeni Paşa ve Cemiyeti tıbbiyei Şahane’nin üyeleri bir araya gelerek veremin bulaşıcı bir hastalık olduğunu ve korunma yollarını aynı dergide yayınlamışlardır. Öte yandan Avlonidis. ilk kez tüberküloza karşı bir savaş derneğinin kurulmasını önermiştir. Rus hastanesi hekimlerinden, Stchepatiew, Marmara’daki Prens adalarının veremliler için sanatoryum yapılmasını önermişlerdir.

Seda Uygar tarafından girilen tüm hikayeler Yemek ve tarih kategorisindeki tüm hikayeler
5228 kez okunmuştur. Yorumlar (0) - Yorum Yaz! Sık kullanılanlara ekle veya Paylaş

Yorum Gönder

Lütfen tüm alanları doldurmayı unutmayınız!


Etiketler
acıgöl damat ibrahim paşa lisesi, ansiklopedik bilgi, ayşe hafsa sultan, bahar, belen kanuni sultan süleyman ilköğretim okulu, bodrum kanuni sultan süleyman anadolu lisesi, damat ibrahim, damat ibrahim paşa, damat ibrahim paşa camii, damat ibrahim paşa kimdir, damat ibrahim paşa külliyesi, damat ibrahim paşa lisesi, damat ibrahim vikipedi, diyarbakır kanuni sultan süleyman ilköğretim okulu, elazığ kanuni sultan süleyman ilköğretim okulu, fatih sultan suleyman, genç osman, hafsa sultan, hafsa sultan hayatı, hatay belen kanuni sultan süleyman ilköğretim okulu, hatice sultan, hatice sultan damat ibrahimle evlenecek mi, hatice sultan kız öğrenci yurdu, hatice sultan mahallesi, hatice sultan sarayı, hatice sultan şahan, hatice sultan ve pargalı, hatice sultan vikipedi, hatice turhan sultan, hatice turhan sultan türbesi, hürrem sultan, ibrahim vikipedi, kanun sultan süleyman, kanuni mektup, kanuni sultan, kanuni sultan dönemi, kanuni sultan suleyman, kanuni sultan süleyman, kanuni sultan süleyman annesi, kanuni sultan süleyman belgeseli, kanuni sultan süleyman belgeseli izle, kanuni sultan süleyman biyografi, kanuni sultan süleyman biyografisi, kanuni sultan süleyman camii, kanuni sultan süleyman çeşmesi, kanuni sultan süleyman dönemi harita, kanuni sultan süleyman dönemi olayları, kanuni sultan süleyman döneminde gerçekleştirilen hint deniz seferleri, kanuni sultan süleyman dönemindeki önemli olaylar, kanuni sultan süleyman dönemindeki savaşlar, kanuni sultan süleyman fetihleri, kanuni sultan süleyman fransaya mektup, kanuni sultan süleyman hakkında bilgi, kanuni sultan süleyman han, kanuni sultan süleyman harita, kanuni sultan süleyman hikayeleri, kanuni sultan süleyman hint deniz seferi, kanuni sultan süleyman ın hayatı, kanuni sultan süleyman ın sözleri, kanuni sultan süleyman ilköğretim okulu ataşehir, kanuni sultan süleyman ilköğretim okulu diyarbakır, kanuni sultan süleyman ilköğretim okulu niğde, kanuni sultan süleyman kaç yaşında öldü, kanuni sultan süleyman kaç yıl hükümdarlık yapmıştır, kanuni sultan süleyman kaç yıl yaşadı, kanuni sultan süleyman kanunları, kanuni sultan süleyman kanunnamesi, kanuni sultan süleyman köprüsü, kanuni sultan süleyman mahlası, kanuni sultan süleyman mersiyesi, kanuni sultan süleyman mezarı, kanuni sultan süleyman nasıl öldü, kanuni sultan süleyman nereli, kanuni sultan süleyman resimleri, kanuni sultan süleyman resmi, kanuni sultan süleyman sağlık ocağı, kanuni sultan süleyman savaşları, kanuni sultan süleyman tuğra, kanuni sultan süleyman tuğrası, kanuni sultan süleyman türbesi, kanuni sultan süleyman ve hürrem sultan, kanuni sultan süleyman ve rambo, kanuni sultan süleyman ve rambo izle, kanuni sultan süleyman video, kanuni sultan süleyman vikipedi, kanuni sultan süleyman zamanı, kanuni sultan süleyman zamanında yapılan savaşlar, kanuni sultan süleymanın, kanuni sultan süleymanın annesi, kanuninin annesi, kanunu sultan süleyman, kanunu sultan süleyman dönemi, levent yüksel sultan süleyman dinle, mimar sinanın yaptığı camiler, muhteşem yüzyıl, muhteşem yüzyıl dizi oyuncuları, muhteşem yüzyıl yemek, nevşehirli damat ibrahim paşa, nevşehirli damat ibrahim paşa kimdir, niğde kanuni sultan süleyman ilköğretim okulu, Okan Yalabık, osmanlı devleti, pargalı damat ibrahim paşa, pargalı ibrahim, pınar erbaş, sadrazam damat ibrahim paşa, suleyman, sultan ikinci süleyman, sultan süleyman, sultan süleyman camii, sultan süleyman hamamı, sultan süleyman kaç yaşında öldü, sultan süleyman kaç yıl yaşadı, sultan süleyman kaç yıl yaşamış, sultan süleyman köprüsü, sultan süleyman medresesi mekke, sultan süleyman nasıl ölmüştür, sultan süleyman peygamber, sultan süleyman peygamber kaç yıl yaşadı, sultan süleyman sözleri, valide sultan, yavuz sultan selimin eşi, padişahlar nasıl öldü, osmanlı padişahlarının ölümleri, veremden ölen osmanlı padişahları, fakir hastalığı zengin sarayında

Kategoriler

Yeni Hikayeler

Yeni Yorumlar

Çok Okunanlar

Çok Yorumlananlar

E-Bülten

Bizden haberdar olmak için
Copyright © Yemek Hikayeleri
hit counter