Eskiden Pahalılığı Protesto İçin Ciğer Kullanılırdı

08.10.2012 - 13:00 | Yemek ve Tarih - Yemek Hikayeleri Admin Tüm hikayeler
  • Eski devirlerde, İstanbul halkı pahalılığı protesto için mum ve ciğer kullanırdı.

"Eski devirlerde, İstanbul halkı pahalılığı protesto için mum ve ciğer kullanırdı. Protesto işi kadınlara düşer, kadınlar uçlarına mum ve ciğer bağladıkları sırıklarla zamanın padişahının yahut devlet büyüklerinin yolunu keser ve ağızlarına geleni söylerlerdi." diyor Murat Bardakçı.

Bardakçı bundan yaklaşık iki asır önce, 1808 ilkbaharında yaşanan çok büyük bir ekonomik kriz sırasındaki mumlu ve ciğerli protestonun, pahalılıktan bunalan kadınların 1808'in 1 Mayıs'ında hükümdarın yolunu kesip İstanbul Kadısı'nın konağını basmalarının hikáyesini şöyle anlatıyor..

O günlerde tahtta Dördüncü Mustafa vardı ve imparatorluk karanlıklar içerisindeydi. Eski hükümdar Üçüncü Selim, bir sene önce çıkan ve tarihlere ‘‘Kabakçı Mustafa isyanı’’ diye geçen ayaklanmayla tahtından indirilip Topkapı Sarayı'nın bir dairesine hapsedilmişti. Rusya'yla aylardan beri devam eden savaşta bir türlü neticeye varılamıyor, erzak ve siláh sıkıntısı çeken Osmanlı ordusu hiçbir başarı gösteremiyordu. İstanbul teröre teslim olmuştu. Asiler sokakta kadınlara ve kızlara tecavüze kalkıyor, evler artık güpegündüz soyuluyordu. Şehrin göbeğinde yol kesip tehditle para almak artık sıradan bir işti.

Ekonomi ise, zaten çökmüş haldeydi. Bir önceki padişah Üçüncü Selim'in acil durumlar için saklattığı 20 bin altın saçma sapan yerlere harcanmıştı, hazinede artık tek bir altın bile yoktu ve devlet maliyesi iflásın eşiğindeydi. Maaşlar verilemiyor, cephedeki orduya tek kuruş gönderilemiyor ve halk pahalılıktan nefes alamıyordu. Saray başka memleketlerden borç alabilme peşindeydi: Sultan Mustafa, Fas Kralı'nda mektup yazıp 20 bin altın istemişti.

Halk ise açtı... O zamanların en ucuz yiyeceği olan ciğeri bile alamaz hale gelmişler, tencerelerde sade suya atılmış bir tutam un, çorba niyetine içilir olmuştu.

İşte, bütün bu sıkıntıların canından bezdirdiği İstanbul kadınları, 1808'in 1 Mayıs'ında ellerindeki sırıklarla sokaklara döküldüler. Sırıkların ucunda bitip dibe gelmiş mumlar ve kokmuş ciğerler sarkıyordu. Önce İstanbul Kadısı'nın konağını basıp ağızlarını geleni söylediler, bir kadıya edilebilecek en büyük hakareti edip ‘‘Papaz herif!’’ diye bağırdılar. Sonra Bayezid Camii'ne cuma namazına gitmiş olan zamanın hükümdarı Sultan Mustafa'nın yolunu kestiler, ucundan bitmiş mum ve kokmuş ciğer parçaları sarkan sırıklarını padişaha doğru sallayıp ‘‘Uyan sultamın, uyan!.. Pahalılığa dayanamıyoruz. Aç kaldık!’’ diye haykırdılar.

Hükümdarın muhafızları şaşkınlıktan donakalmışlardı ve eli sopalı kadınlara hiçbirşey yapmadılar. Topluluk birkaç dakika sonra dağıldı, Dördüncü Mustafa sarayına, kadınlar da evlerine, boş tencerelerinin başına döndüler. Ama hiçbirşey değişmedi, sıkıntılar hafiflemedi ve işler daha da kötüye gitti.

1805 ilkbaharında yaşanan bu krizden sonra neler olduğunu merak mı ettiniz? Söyleyeyim: İstanbul'da ihtilál çıktı. Tarihlere ‘‘Alemdar’’ diye geçen Mustafa Paşa ordusuyla beraber Rumeli'den İstanbul'a yürüdü ve önce Babıali'yi, sonra da sarayı bastı. Tahtından indirileceğini anlayan Dördüncü Mustafa sarayda bir odada hapis yaşayan amcası Üçüncü Selim'i idam ettirdi. Ama birkaç dakika sonra kendisi de tahtından oldu, yerini kuzeni Mahmud, yani İkinci Mahmud aldı ve birkaç ay sonra Mahmud'un emriyle o da boğduruldu. Pahalılık, iki padişahı birden canından etmişti.

Bugüne baktığımızda, kadınların protesto gösterilerinde ellerindeki araç gereçlerin çeşitlendiğini görüyoruz. Kadınlar...davul, zurna düdük..seslerini daha yüksek duyurabildiği bütün araçlarla meydanlarda. 25 Kasım'da kadınlar Taksim meydanındaydı. Ortada ciğer yoktu ama protestolar vardı.. "Evdeki tencere kimin umurunda, bütün yük benim omuzumda" diyen kadınların polis yürümesine engel olunca 1,5 saat boyunca protesto sürdü..  

Yemek Hikayeleri Admin tarafından girilen tüm hikayeler Yemek ve tarih kategorisindeki tüm hikayeler
6194 kez okunmuştur. Yorumlar (0) - Yorum Yaz! Sık kullanılanlara ekle veya Paylaş

Yorum Gönder

Lütfen tüm alanları doldurmayı unutmayınız!


Etiketler
protesto gösterileri, evdeki tencere

Kategoriler

Yeni Hikayeler

Yeni Yorumlar

Çok Okunanlar

Çok Yorumlananlar

E-Bülten

Bizden haberdar olmak için
Copyright © Yemek Hikayeleri
hit counter